door Merel Vergauwen - Studente geneeskunde 1e proef
Merel.Vergauwen@Ugent.be
Vol spanning, nieuwsgierigheid en zenuwen vertrok ik voor 6 weken
Malawi. 6 weken die me zweet, bloed en tranen kostten bij de
voorbereiding, maar zoveel meer zouden teruggeven!!!!!
Hoewel ik heel moe van het vliegtuig stapte, kon ik maar niet
genoeg krijgen van al dat moois dat ik de eerste minuten al kon
aanschouwen! De zon lijkt altijd te schijnen in Malawi, maar vooral
in de harten van de inwoners in dit prachtige land.
De eerste 3 weken logeerde ik bij Margaret Nyika, de
director van de Baptist Medical Clinic in Sengabay (Salima).
Ze maakte dat ik me onmiddellijk thuis voelde bij haar en in Malawi.
Er werd een programma opgesteld zodat ik alle projecten van de
clinic zou leren kennen (en dat zijn er veeeeeeel!) en zoveel
mogelijk zou leren over het land en zijn mensen.
 De bedoeling van mijn inleefreis was niet zozeer ervaring opdoen
in de geneeskunde, dan wel een derdewereldland leren kennen,
de problematiek proberen te begrijpen, een ruimere kijk op de wereld
te krijgen, bijleren over ontwikkelingshulp en een basis te leggen
om in de nabije en verre toekomst mijn steentje bij te dragen.
Margaret en alle andere fantastische personeelsleden, vrijwilligers,
patiënten,.. van de clinic hebben mij hierin enorm geholpen.
Elke dag deed ik nieuwe ervaringen op en leerde ik nieuwe mensen
kennen, die één voor één enorm open, warm en enthousiast waren.
Het eerste project was “Under Five”, dit is
vergelijkbaar met ons Kinderheil, kinderen tot 5 jaar worden op de
voet gevolgd wat betreft gewicht, groei, vaccinaties, voeding,
ziektes…en de moeders krijgen onderricht in uiteenlopende
gezondheidsgerelateerde onderwerpen (hiv-transmissie van moeder naar
kind, preventie van malaria, algemene hygiëne ) Met het opvallende
verschil dat de gezondheidswerkers hun werk moeten doen met beperkte
middelen, de weegschaal wordt aan een tak gehangen en ontsmetten
voor de vaccinaties is niet mogelijk. Omdat de vrouwen uit de dorp
zelden geschoold zijn spreken ze enkel de volkstaal: Chichewa.
Met hen praten was dus moeilijk maar ik leer zoveel meer van de
gezondheidswerkers.
 Daarnaast ging ik mee met “Home Based Care” een
verpleegster brengt huisbezoeken in de verschillende dorpen aan
chronisch zieken (aids-en tb-patiënten..) die niet naar de clinic
kunnen komen (te ziek, te ver, geen geld). Terwijl “Under Five“
een vrolijke bedoening was, was dit een beklijvende ervaring. Ik
werd onvoorwaardelijk geconfronteerd met de harde werkelijkheid van
armoede, gebrek aan voedsel en geneesmiddelen. Kleine problemen die
in België in een handomdraai worden opgelost, kosten in Malawi
mensenlevens!! HBC is een extra initiatief van de clinic
zelf, dat(onterecht) niet wordt gesteund door sponsors of de
regering. Het is schrijnend te realiseren dat zo´n grondig
uitgewerkt, noodzakelijk project wordt bedreigd in zijn bestaan
omdat de (genees)middelen hiervoor uit de al zo kleine voorraad van
de clinic moet komen.
Het project dat mij het meest zal bijblijven is “SETIYO” (Sengabay
Titandizani Youth Organisation). Dit is een jeugdclub voor
jongeren van 13 tot 25 jaar, die drie keer per week samenkomen en
allerlei activiteiten organiseert rond de grootste problemen in het
land: HIV en AIDS. Door hun toneelstukken, discussies, spelletjes,
projecten.. promoten ze “good (health)behaviour” bij de
jongeren en alle andere mensen in de omgeving. Het nut van hun
lidmaatschap van deze club wordt geïllustreerd door hun verhalen:
niet naar school kunnen door geldgebrek, geen werk wegens geen jobs
beschikbaar, waardoor ze beginnen rondhangen, roken en drinken. De
club is slechts een jaar geleden opgericht, maar heeft al enorm veel
leden,richtte zusterclubs op en ging de omgeving rond met een
“Good Health Behaviour Campagne”. De leidinggevende jongeren
weten goed wat ze nog willen bereiken en zijn vastbesloten dit ook
te doen. Elke vergadering stond ik verbaast over hun initiatieven en
ideeën. Hoewel vele leden amper hun lagere school hebben afgemaakt,
hebben ze een levenswijsheid en doorzicht die hen verder zou brengen
dan menig universiteitstudent in België.
Ik had het geluk hun eerste “jaarlijkse algemene vergadering”
te kunnen bijwonen, met verkiezing van een nieuw bestuur,
professioneel aangepakt en toch een losse, ongedwongen sfeer zoals
enkel in Afrika mogelijk is. Deze mensen zouden zoveel meer kunnen
bereiken met meer middelen, ze hebben een verantwoordelijkheid ten
opzichte van de gemeenschap en nemen hun taak heel ernstig.
 Naast deze drie projectenbezocht ik de “maternity wing”:
niet meer dan een paar lokalen met bedden, waar naast bevallingen
“antenatal” wordt georganiseerd. Het personeel doet enorm veel
moeite om zwangere vrouwen een juiste attitude aan te leren in
verband met bevallen. In hun cultuur (en vooral bij de vele moslims
in de omgeving) is het de gewoonte thuis te bevallen onder toezicht
van slechts een moeder of grootmoeder, dit heeft tot gevolg dat er
veel baby´s sterven door tetanus of andere infecties, opgelopen door
gebrekkige hygiëne.
De clinic bekommert zich ook om de vele weeskinderen, aids eist
vele slachtoffers, vooral onder de jonge ouders. De kinderen worden
opgevangen door familie of buren die vaak niet voldoende geld hebben
om die extra kinderen te onderhouden. De clinic probeert deze te
ondersteunen door 2 maal p/w een maaltijd te voorzien met hoog
proteïnegehalte. Maar juist zoals bij alle andere activiteiten,
wordt er ook voorzien in een beetje spirituele counseling,voor het
eten wordt er gebeden en gepreekt, de kinderen waren verrassend
opgewekt, respectvol en rustig.
Tenslotte maakte ik ook kennis met de dagelijkse praktijken,
consultaties bij de medical assistent (te vergelijken met de
huisdokter bij ons ) en VCT (voluntary counseling and treatment
voor hiv en aids). In Malawi is, dankzij de inzet van de nieuwe
president, een heus offensief gestart tegen de aids-epidemie.
Iedereen wordt o.a. via de media aangemoedigd om zich te laten
testen en informeren.
 Mijn verblijf daar was ook kennismaken, Margaret, Michel, Ethina,
Ellen, Elisabeth, Bruno, Kanthu, Jackson en alle anderen hebben me
het gevoel gegeven dat ik een tweede thuis had gevonden en hebben me
veel geleerd over Malawi, de problemen, maar ook over het leven
zelf. Hoewel ik nog niet veel kon helpen, maar vooral keek en vragen
stelde, waren ze steeds blij me te zien en te vertellen over hun
land, en ook wel een keer te vragen naar het leven in België. Het
verbaasde me elke dag te zien met hoeveel enthousiasme en energie ze
blijven vechten tegen dezelfde demonen, armoede, honger, ziekten en
onwetendheid (door de lage scholingsgraad heeft de bevolking vaak
geen enkel benul van dingen die voor ons vanzelfsprekend lijken) en
gebrek aan geld en middelen.
Ik heb zelf kunnen zien dat alle donaties van de VZW(zoals de
bloeddrukmeter die ik meenam en de ambulancefietsen ) met grote
dankbaarheid worden aanvaard en goed worden besteed/gebruikt.
Ik heb daar (h)echte vrienden gemaakt en er is geen twijfel: ik
ga terug,want ik ben geraakt door de armoede en problemen en
tegelijkertijd onder de indruk van de inzet en enthousiasme van
iedereen in de clinic. Ze verdienen hulp, veel hulp!!!
De 3 andere weken logeerde ik bij Esther en Stuart en hun 2
schatten van kinderen, Justin en Louise. Ik werd ontvangen als
familie en ontmoette tijdens mijn verblijf andere familieleden die
me eveneens hartelijk omringden. De eerste week hielp ik in “the
fishhouse” het bedrijf van Stuart van tropische vissen(chicliden)
uit het Malawimeer, die hij verscheept over heel de wereld (ook in
onze zoo vindt je vissen uit het Malawimeer) Tijdens het werk babbel
ik met het personeel en zo leer ik meer over de wondere wereld van
de aquariumvissen, Lake Malawi, maar vooral over hun leven daar.
De 2e en 3e week had ik de kans om Kambiri Point als
uitvalsbasis te gebruiken voor enkele uitstappen, zo bezocht ik
Mackenzie (het dorp waar Esther verschillende projecten opstarte
met hulp van o.a de VZW project malawi) en zijn “Maize Mill”
een maismolen en een maispelmachine zodat de inwoners in hun eigen
voedsel kunnen voorzien. Ik reed mee naar Nkhata Bay
(thuishaven van de ferry Ilala,die elke week de toer langs
Mozambique en de eilanden Likoma en Chisumulu
doet),naar Lilongwe de hoofdstad, Ntcheu(familiefeestje)…en op
campingtrip aan de overkant van het meer: Chiofu, een stukje
ongerepte natuur, paradijselijke rust.
 Tenslotte begon de Mackenzieschool aan het laatste
trimester v/h schooljaar en kreeg ik de kans om de lessen mee te
volgen. De nieuwe klaslokalen waren klaar, enkel de cementvloer nog,
enkel 3 klassen moeten in het kerkje nog de lessen volgen, de andere
hebben nu hun eigen klasje met (klein)schoolbord, ook hier werd ik
met open armen ontvangen. In naam v/d VZW gaf ik een basket- en
voetbal met pomp en balpennen cadeau . Onmiddellijk werd er een
ceremonie ineengestoken om de giften te ontvangen en te bedanken. De
dankbare gezichten van de leerkrachten en de vreugde van de kinderen
zijn onbetaalbaar en geven je energie om verder te gaan, of in mijn
geval te beginnen met ontwikkelingshulp.
Na 6 weken moest ik met pijn in het hart afscheid nemen van mijn
tweede thuis Malawi dat omwille van inwoners zijn titel “het
warme hart van Afrika” dubbel en dik heeft verdiend!!!
Agnes en José bedankt voor deze kans.
door Merel Vergauwen - Studente geneeskunde 1e proef
Merel.Vergauwen@Ugent.be |
